نخستین وبسایت تربیت بدنی وعلوم ورزشی

تعادل

تعادل

باید توجه داشت که عبور خط فرضی ثقل از نقطه ای خارج از مرکز ثقل مفصل می تواند موجب میل به چرخش مفصل (گشتاور) و به بیان دیگر انحراف از راستای طبیعی باشد. پیشگیری از این انحراف همواره بر عهده عوامل عضلانی و رباطی است. که به تناسب در هر بخش،  نقش موثری را ایجاد می کند. همچنین با توجه به ضرورت « صرفه جویی در مصرف انرژی » در بسیاری از موارد، نگهداری این تعادل بر عهده واحد های رباطی قرار داده شده است تا از کار کرد پر هزینه عضلات کاسته شود.

انواع تعادل

تعادل به دو دسته پویا و ایستا تقسیم می شود. تعادل ایستا زمانی است که فرد روی یک سطح ثابت ایسناده و حاصل جمع همه نیروهای وارده به او صفر باشد. تعادل پویا زمانی است که فرد در حرکت است، مجددا گشتاور همه نیرو های وارد به او صفر باشد به گونه ای که بازهم خط کشش ثقل به خارج از سطح اتکا انتقال نیابد.

مرکز ثقل : اگر چه نیروی جاذبه به تمام اجزای مختلف جسم (بدن) وارد می شود اما برای سهولت یک نقطه به عنوان نقطه اثر نیروی جاذبه در نظر گرفته می شود و به آن مرکز ثقل گفته می شود. مرکز ثقل، نقطه تعادل بدن است.

مرکز ثقل در وضعیت ایستاده در ناحیه بالایی استخوان دوم خاجی واقع شده است.

در خانم ها، کمی جلوتر از جسم مهره هاs2  قرار دارد( در نقطه 55% ارتفاع ایستادن)، در آقایان به دلیل حجیم بودن شانه ها و در بچه ها بدلیل یزرگ بودن سر و بالا بودن کبد، کمی بالا تر واقع می شود ( در آقایان در 57 % ارتفاع ایستادن).

از آن جا که بدن در وضعیت های گوناگون قرار می گیرد. مرکز ثقل هم حرکت می کند.

در صورت پایین بودن مر کز ثقل ،ثبات فرد بیشتر است.

اگر شخص در وضعیت ایستاده دست هایش را بالا ببرد، مرکز ثقل بالا تر رفته و حفظ تعادل مشکل تر می گردد.

سطح  اتکا

سطح اتکا سطحی از زمین است که زیر سطح تماس بدن با زمین و فاصله بین آن ها واقع است و برای حفظ تعادل، خط کشش باید از داخل آن بگذرد. هر چه سطح اتکا عریض تر باشد، حفظ تعادل آسان تر است.

نحوه عبور خط کشش ثقل از بدن

نمای خلفی

1- وسط جمجمه

2- خط میانی تنه، ستون فقرات و لگن خاصره

3- خط میانی بین اندام تحتانی

4- خط میانی بین پاشنه ها

نمای قدامی

1- بینی

2- جناغ سینه

3- مفصل عانه

4- بین پاها

 

نمای جانبی

1-زائده استخوان ماستوئید

2- جسم مهره های گردنی

3- زائده آکرومیون کتف

4- جسم مهره های کمری

5- برجستگی بزرگ استخوان ران

6- کمی جلوتر از مفصل زانو و یا خلف استخوان کشکک

7- جلوی قوزک خارجی مچ پا

چگونگی عبور خط فرضی تقل و عوامل نگهدارنده موثر به این ترتیب است:

سر : خط کشش ثقل دقیقا از لاله گوش عبور کرده و کمی جلو تر از محور حرکتی فلکشن - اکستنشن می گذرد و بنابراین یک گشتاور فلکسوری خارجی را در سر ایجاد کی کند. این گشتاور از طریق اعمال نیروی لیگامنت های پشتی سر و فعالیت عضلات اکتنسور راسی کنترل می شود.

در ناحیه گردن، عناصر عضلانی و رباط ها باید گشتاور خم شدن را کنترل کنند، زیرا خط ثقل از جلو جسم مهره ها می گذرد.

مفصل اطلس - پس سری : در مفصل اطلس - پس سری یر به جلو می افتد که عضلات بازکننده ی گردن و رباط ها میل به خم شدن را کنترل می کنند، زیرا عقیده عموم بر آن است که خط ثقل از جلو ی مفصل عبور می کند.

 

ستون فقرات سینه ای: خط کشش ثقل از مرکز مهره های c7، T1، T12 ،L1 میگذرد. در برخی از مفاصل ستون فقرات، مانند مهره های اول کمری، دوازدهم پشتی، اول پشتی و هفتم گردنی خط ثقل از مرکز این مهره ها می گذرد.

در ناحیه سینه ای خط کشش ثقل از جلوی محور حرکتی مفاصل می گذرد و تمایل به خم کردن ستون فقرات سینه ای دارد.این گشتاور بوسیله اعمال نیرو عصلات طویل پشتی و لیگامنت های خلفی ستون فقرات کنترل می شود.

ستون فقرات ناحیه ی کمری: در ناحیه ی کمری خط کشش ثقل از مرکز یا کمی عقب تر از محور حرکتی مفاصل مهره های کمری می گذرد. بنابراین گشتاوری اکستنسوری مختصری در این ناحیه ایجاد می شود. این گشتاور از طریق اعمال نیرو بوسیله تنش غیر فعال لیگامان طولی قدامی و نتش غیر فعال عضلات فلکسور تنه کنترل می شود.

مفصل خاجی - خاصره ای: خط کشش ثقل از قدام مفصل خاصره ای - خاجی می گذرد. گشتاور باعث می شود تا قسمت فوقانی استخوان خاجی دچار یک چرخش با حهت قدامی - تحتانی شود در حالیکه قسنت تحتانی استخوان خاجی را در جهت خلفی - فوقانی به چرخش در می آورد. این گشتاور از تنش غیر فعال لیگامان های ناحیه خاجی از چرخش استخوان خاجی جلوگیری می کند.

 مچ پا: خط ثقل جلو تر از مفصل واقع گشته و ساق را به طرف جلو می کشد. یعنی نیروی جاذبه یک دورسی فلکشن ایجاد می کند. این گشتاور از طریق اعمال نیروی عضلات عقب ساق و عمدتا عضله نعلی کنترل می شود.

 

زانو : چون خط ثقل از جلو مفصل عبور می کند، بنابراین تمایل بر باز شدن یا صاف شدن وجود داشته و به وسیله عواملی که در عقب زانو قرار دارد کنترل می شود. عامل اصلی، کپسول عقبی مفصل زانو و در درجه دوم رباط ها بوده و عضلات نقشی چندانی ندارند.

 

 

ران : خط ثقل از عقب این مفصل می گذرد، بنابراین تمایل به باز شدن وجود دارد. این گشتاور از طریق عواملی که عمدتا غبر عضلانی اند کنترل می شود. در درجه اول رباط ها ( به ویژه رباط Y یا خاصرا رانی) و سپس کپسول مفصل این کار را انجام می دهند. علاوه بر این، عضله ی سوئز خاصره ای با چرخش لگن به جلو آن را خنثی می کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سازوکارهای فیزیولوژیک حفظ تعادل وضعیت بدن

سیستم گیرنده های عمقی: سیستمی است که از گیرنده های حسی و مراکز تجزیه و تحلیل کننده پیام های حسی تشکیل شده است. این سیستم اطلاعاتی را در مورد موقغیت و نحوه حرکت اجزای بدن در رابطه با یکدیگر و یا در رابطه با سطح تماس مهیا می سازد.اطلاعات حاصل از دوک های عضلانی و گیرنده های تاندونی گلژی ( حساس یه طول و تنش عضلانی )، گیرنده های مفصلی ( حساس یه موقعیت مفصل در فضا، حرکت و فشار وارده بر مفصل) و گیرنده های مکانیکی پوست (حساس به لرزش، لمس، فشار و کشش پوست ) درونداد های دائمی برای حفظ تعادل می باشند

گیرنده های فشار در پا : گیرند های فشار در پا ها اطلاعات لازم را درباره نحوه توزیع وزن فراهم می کند. این گیرنده ها بر اساس اختلاف فشار در پا ها در نقاط مختلف زیر پا، تغییرات عمودی مرکز ثقل مرتبط با پایداری بدن را درک می کنند. هنگامی که خط کشش ثقل خارج از سطح اتکا قرار می گیرد، بدن در آستانه سقوط است. به منظور پیشگیری از سقوط، بدن باید تغییر کند. گیرند های فشاری پا پاها در حفظ تعادل نقش مهمی دارند اما در مواقعی که جابه جایی سریع می باشد، نقش این گیرند ها کمرنگ خواهد شد. ولی از دست دادن کامل اطلاعات ورودی از طریق گیرند های اندام تحتانی به ناپایداری و لغزش بدن منجر می شود.

 

سیستم دهلیزی : سیستم دهلیزی در رابطه با موقعیت و حرکت سر در فضا در رابطه با جاذبه فراهم می کند.

سیستم دهلیزی از دو بخش یکی اندام های اوتولیتی و دیگری مجاری نیم دایره ای . اندام های اوتولیتی اطلاعات مربوط به وضعیت سر را در فضا فراهم می کند.مجاری نیم دایره ای مسئول حفظ تعادل در حالت چرخش سر و هر گونه تغییر در سرعت یا شتاب را در اختیار قرار می دهد.

 

دستگاه بینایی : سیستم بینایی اطلاعاتی را در رابطه موارد زیر مهیا می کند:

الف) چگونگی قرار گیری سر در رابطه با محیط اطراف

ب) تعیین موقعیت سر برای موزون کردن امتداد دید

ج) جهت و سرعت حرکت سر در فضا

محتوای بیشتر در این بخش: « پاورپوینت پای طاقدیسی Pes cavus

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Back to top
ردیاب آنلاین خودرو ردیاب خودرو