نخستین وبسایت تربیت بدنی وعلوم ورزشی

فصل یازدهم (عوامل موثر در حرکت)

عوامل مؤثر در حركت                                                                                                                                       .


هدف كلي
آشنايي با اصول مكانيكي حركتهاي انسان 
هدفهاي رفتاري
اهرم را تعريف كنيد.
چگونگي عملكرد عضلات بدن را، با توجه به اهرمهاي نوع اول و دوم و سوم، تشريح كنيد.
نوع اهرم هر يك از عضلات اصلي بدن را در عملكردهاي حركتي مختلف تشخيص دهيد.
دو عامل مؤثر در حركت را شرح دهيد.
اغلب دانشجويان ضمن مطالعه دستگاه عضلاني بدن از برخي قوانين فيزيكي مؤثر در حركت مطلع مي‌شوند و با اين عوامل آشنايي مقدماتي پيدا مي‌كنند. لذا، براي تحليل دقيق و اصول عملكرد عضلات، بايد با اين عوامل آشنايي بيشتر و عمليتري داشت. برخي از اين عوامل ذيلاً شرح داده مي‌شوند.

اندامهاي حركتي ما در فعاليتهاي جسماني همانند اهرم عمل مي‌كنند. 
تعريف اهرم:
 اهرم عبارت است از ميله‌اي سخت كه آزادانه حول نقطة اتكاي ثابتي مي‌چرخد. اين حركت به كمك دو نيرو كه در جهت موازي با يكديگر در ميلة اهرم اثر مي‌كنند انجام مي‌گيرد و هميشه حركت يك طرف اهرم در جهت مخالف طرف ديگر آن است. يك نيرو را قدرت و نيروي ديگر را مقاومت مي‌گويند.
همه اهرمها سه قسمت دارند كه بر اين اساس مشخص مي‌شود كه اهرم از چه نوع بوده و چه ويژگي‌هاي حركتي را داراست. اين سه قسمت عبارت‎اند از:
 1) نقطه اتكاء (مفصل) 2) نيروي محرك (معمولاً محل اتصال عضله به استخوان) و        3) نيروي مقاوم (برخي اوقات مركز ثقل عضو و برخي اوقات محل يك مقاومت خارجي).
موقعيت قرارگيري سه جزء تشكيل‎دهنده اهرم، سه نوع اهرم مختلف را به شرح اسلاید بعد به وجود مي‌آورد:

اهرم نوع اول 
اهرمي است كه نقطة اتكاي آن بين دو نقطة نيرو و مقاوم قرار گرفته باشد.
اين نوع اهرم اساساً حركات متعادل را به وجود مي‌آورد. وقتي كه نقطه اتكا به نيروي محرك نزديك باشد، سرعت و دامنة حركت بيشتري خواهيم داشت. وقتي كه نقطه اتكا به نيروي مقاوم نزديك باشد، نيروي محرك بيشتر خواهد شد.

مثال اهرم نوع اول: در اينجا عملكرد عضلة دو قلوي پشت ساق پا در حركت بازشدن مچ پا نشان داده شده است. وزن پا همچون نيروي مقاوم  (R)و سر ثابت عضله همچون نيروي محرك (F) در تصوير ديده مي‌شود.

اهرم نوع دوم
اين اهرم، كه در بدن بسيار نادر است، اهرمي است كه نقطة مقاوم آن بين دو نقطة نيرو و اتكا قرار گرفته باشد (F-R-A). 
در اين اهرم، يك نيروي محرك كوچكتر نيروي مقاوم بزرگتري را حركت مي‌دهد. يكي از مثالهاي اين اهرم چرخ دستي است و مثال ديگر اين اهرم در بدن، عملكرد عضله دو قلو در بلندشدن روي پنجة پاست.

اهرم نوع سوم
اهرمي است كه نقطة نيروي آن بين دو نقطة مقاوم و اتكا قرار گرفته باشد (A-F-R). اغلب اهرمهاي بدن از اين نوع‌اند و براي حركت به نيروي زيادي نيازمندند.
عضلة دو سر بازويي مثالي از اهرم نوع سوم است. اين عضله روي زند اعلي، درست بين نيروي مقاوم مركز ثقل و تكيه‌گاه (مفصل) نيرو وارد مي‌كند.
در بدن انسان:
مفصل= تکیه گاه(A)
سر متحرک عضله= نیروی محرک(F)
وزن اندام مربوطه یا یک جسم اضافه= نیروی مقاوم(R)
استخوانها= میله اهرم

طول بازوهای اهرم
طول هر يك از بازوهاي اهرم از عوامل مؤثر در حركت و نيروي اعمال شده در اهرم است. فاصلة محل اتصال عضله به استخوان تا مفصل همچون بازوي محرك در نظام اهرمي بدن است. بلندتر بودن بازوي محرك (فاصلة بين اتصال و مفصل) باعث مي‌شود كه به نيروي كمتري براي حركت‎دادن اهرم نياز باشد. حتي تغييري اندك در محل نيروي محرك و مقاوم در تعيين اثر نيروي عضلاني مهم است.
اين با فرمول سادة زير قابل توضيح است. 
( بازوی مقاوم) RA ×(نیروی مقاوم )R = ( بازوی محرک)FA ×  ( نیروی محرک ) F

افزايش طول اهرم در سرعت بيشتر مؤثر است. ورزشكار تنيس توپ تنيس را با بازوهاي كشيده سريعتر و بهتر از زماني كه آرنج خود را خم كرده پرتاب مي‌كند، زيرا اهرم او (با احتساب طول راكت) بلندتر است و با سرعت بيشتري حركت مي‌كند.
شكل 6-6 نشان مي‌دهد كه اهرم بلندتر)  ً(Z از اهرم كوتاهتر )  َ(S، در وضعيتي كه زاوية حركت در هر دو اهرم يكسان است، مسافت بيشتري را در يك زمان طي كرده است. پس نتيجه مي‌گيريم داراي سرعت بيشتري مي‌باشد. در فعاليتهاي ورزشي، وقتي كه لازم است سرعت بيشتري به عضو بدهيم، مي‌توان با يك راكت يا چوگان از اين اصل در افزايش سرعت حركت بهره بگيريم.

محتوای بیشتر در این بخش: « فصل دهم (ستون فقرات 2)

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Back to top
ردیاب آنلاین خودرو ردیاب خودرو